12–13 декабрьдә «Смена» заманча мәдәният үзәге, Татарстан Республикасы Милли китапханәсе һәм «Җанлы шәһәр» фонды Кышкы китап фестивале үткәрәчәк. Ул Татарстан Республикасы Милли китапханәсенең яңартылган бинасында (Казан, Пушкин ур., 86) узачак.
Бу инде Казанда «Смена» үткәрә торган унөченче фестиваль. Быелгы вакыйга гадәти булмаячак – коронавирус пандемиясе аркасында без, төп идеяне саклап, төп форматка төзәтмәләр кертергә булдык. Үзгәрешләр фестивальнең барлык өлешләренә дә: китап ярминкәсенә, лекцияләргә, балалар-гаилә чараларына һәм мәдәни программаларга да кагылачак. Моннан тыш, әлеге вакыйга сигез махсус проектны үз эченә алачак.
Фестивальдә алдан теркәлү буенча гына катнашырга мөмкин. Әгәр дә сез вакыйгада катнашу өчен билгеләнгән слотка килә алмыйсыз икән, оештыручыларга бу хакта Timepad сервисында билетны гамәлдән чыгарып яки турыдан-туры элемтәгә кереп хәбәр итегез. Шулай итеп, сез фестивальгә килү өчен башкаларга мөмкинлек бирәчәксез.
Оештыручылар тән температурасы күтәрелгән һәм авыруның башка билгеләрен сизгән кешеләргә өйләрендә калырга тәкъдим итә. Андый очракта аларның сатып алырга теләгән китапларын өйләренә китереп бирү бушлай булачак.
Фестивальнең темасы: кустодлар
Яңа Кышкы китап фестивале алдагыларына охшамаган һәм эксперименталь характерда. Ул кустодлар, битләрнең эзлеклелеген теркәгән китап детальләре принцибы буенча җыелган.
Фестивальдә вакыйгалар һәм катнашучылар бер чарадан икенчесенә күчә, локацияләрне алыштыра, фестивальнең төрле блоклары арасында хәрәкәт итә һәм вакыт агымында яши. Алар фестиваль вакыйгаларын тәшкил иткән һәм шул ук вакытта булачак эшчәнлек битләрен ачучы проектларның башлангыч ноктасы булып торалар.
Ярминкә
Быел китап ярминкәсендә Россия нәшриятлары китаплары белән 20 стенд тәкъдим ителәчәк.
Бу күләм санитар нормалар һәм стендлар арасында куркынычсыз дистанцияне тәэмин итү кагыйдәләре һәм укучыларга тәкъдим итәргә әзер булган киң спектрлы темалар һәм сюжетлар саны нигезендә кабул ителгән.
Стендларда заманча нон-фикшн, мәдәният һәм сәнгать, архитектура һәм урбанистика басмалары, бизнес- һәм эшлекле әдәбият, психология, гуманитар фәннәр буенча китаплар, академик, фәнни-популяр һәм документаль әдәбият, заманча һәм классик проза, шулай ук балалар өчен китаплар табарга мөмкин булачак. Китаплар нәшрият бәяләре буенча сатылачак.
Нәшриятлар исемлеге – безнең сайтта.
Лекторий
Лекция программасындагы үзгәрешләр билгесезлек белән бәйле – проектларны гамәлдән чыгару, концертларны һәм мәдәни вакыйгаларны күчерү-кичектерү хәзер беркемне дә гаҗәпләндерми. Фестиваль лекторийларына вакыйгалар аныклык кертәчәк – бу «Смена»ның Кышкы китап фестивале кысаларында башлап җибәрә торган проектлар анонслары һәм презентацияләре. Алар арасында Зинаида Ушкова йортының тарихы һәм бүгенгесе турында махсус проектлар, яңа нәшрият сериясе – special edition фестивале, язучылар һәм рәссамнар өчен лаборатория, музыкаль коллекцияләр һәм тикшеренүләр булачак.
Фестивальнең белем бирү өлеше онлайн һәм оффлайн форматта булачак, бу – «Югары икътисад мәктәбе», Ad Marginem, «Альпина нон-фикшн» нәшриятлары һәм «Просветитель» премиясе белән уртак чаралар. Килүчеләр совет индустриясенә нигез салган олыгаю механизмы, кыйммәтле әйберләр, хисләр якынлыгы, хайваннар һәм кешеләрнең фикерләүләре һәм үз-үзләрен тотышы турындагы һәм башка күп темаларга төрле иләрдән килгән авторларның чыгышларын тыңлый алачак.
Чараның расписаниесе – безнең сайтта. Игътибар – ул үзгәрергә мөмкин.
Музыка
Чараның музыкаль өлеше кураторы һәм авторы – «Ёлочные игрушки» төркеме катнашучысы, 2H company һәм СБПЧ проектлары экс-катнашучысы Александр Зайцев.
Зайцев ярминкәнең музыкаль бизәлеше белән шөгыльләнәчәк, ә параллель программада концерт бирәчәк һәм Зинаида Ушкова йортында – ТР Милли китапханәсенең тарихи бинасында – саунд-инсталляция тәкъдим итәчәк. Бу чыгыш китапханә буйлап музыкаль сәяхәт булачак. Музыкант шулай ук компьютер программасында беренче трек булдыру буенча воркшоп уздырачак.
Теркәлү һәм тулырак мәгълүмат – безнең сайтта.
Махсус проектлар
«Портал»
Зинаида Ушкова йортының тарихы һәм бүгенгесе турында махсус проект
Татарстан Республикасы Милли китапханәсенең яңа бина-мәйданга күчүе аның үткәне турында уйлану өчен форсат булды. Хәзерге көндә Зинаида Ушкова йорты – соңгы 101 елда китапханә өчен хезмәт иткән, төрле архитектура стильләрендә эшләнгән уникаль интерьерлы, мәгарәсыман кышкы бакчасы да сакланган тарихи йорт кына түгел, ә ХХ гасыр башына, Казан тарихына юлкүрсәткеч тә, аның бүгенгесенә һәм киләчәгенә сәяхәт ачкычы да.
Ушкова йорты тарихына төшенергә Кышкы китап фестиваленә багышланган «Такие дела» басмасының махсус проекты ярдәм итәчәк. Аның авторлары – фотограф Сергей Карпов һәм журналист Егор Сенников.
On demand
Китап укучылар китапханәнең булачак фондларын формалаштыра
«Смена» Татарстан Республикасы Милли китапханәсе белән берлектә On demand проектын башлап җибәрә – вакыйга кунаклары китаплар сайлый һәм аларны китапханәгә сатып алу өчен тәкъдим итә – киләчәктә ул китапларны, укучы билеты белән килеп, укырга алырга мөмкин булачак. Профессиональ китапханәчеләр, фестивальне оештыручылар һәм экспертлар барлык тәкъдимнәрне дә караячаклар һәм китапханә фондларын тулыландыру өчен китаплар исемлеген төзиячәкләр.
Тәкъдимнәр өчен анкетаны нәшриятлар стендында һәм «Мәгълүмат» өстәлендә алырга мөмкин. Анда китап исемен, авторын һәм стенд номерын язарга кирәк булачак.
«Папирослар»
«Смена»ның нәшрият программасын яңарту
«Смена» Дмитрий Дергачёвның «Тәмәке запасы» китабы белән үзенең нәшрият программасын яңартып җибәрә, әлеге китапның рәссамы – Александра Паперно. Арт-инсталляцияне хәтерләтүче текст 2003 елда «Топос» онлайн-журналында электрон рәвештә чыккан, ә соңрак Matthes & Seitz Berlin нәшриятында алман телендә басылган. 2020 елда «Тәмәке запасы» беренче тапкыр Россиядә китап рәвешендә чыгачак.
«Кустод»
Кышкы китап фестивале өчен «Смена» китапларының махсус сериясе
«Смена» махсус «Кустод» китаплары сериясен башлап җибәрә, аңа «Биографияләр һәм географияләр» темасына берләшкән 5 текст кергән. Бу – ХХ гасыр башындагы китап дизайны остасы Фаикъ Таһиров, СССРда медиа-арт пионеры Булат Галиев, рәссамнар-конструктивистлар Александр Родченко һәм Варвара Степанова, шагыйрь Велимир Хлебников белән бәйле берничә сюжет. Шушы ук сериядә җирле мифология белән бәйле график репортаж да чыгачак. Китаплар бушлай таратылачак.
«Элемтә»
Язучылар һәм рәссамнар өчен аз тиражлы матбугат лабораториясе
VOLUMES фестивале, No Kidding Press нәшрияты һәм WLAG курслары белән берлектә «Смена» VOLUMES фестивале (Цюрих), хатын-кызлар өчен Write Like a Grrrl Россия (Казан, Мәскәү) һәм No Kidding Press (Мәскәү) нәшриятлары катнашында язучылар һәм рәссамнар өчен аз тиражлы матбугат лабораториясе белән нәшрият линиясен дәвам итәчәк. Программа язучылар, полиграфия җитештерүчеләре һәм визуаль формалар белән эшләүче профессионаллар арасында горизонталь элемтәләрне үстерүгә юнәлдерелгән. Кышкы китап фестивале кысаларында оештыручылар лабораторияне тәкъдир итәләр һәм булачак катнашучылар өчен open call игълан итәчәкләр.
Катнашучылар картиналар иҗат итәчәк һәм No Kidding Press нәшриятында текстларның иллюстрацияле җыентыгын чыгарачак. Лаборатория 2021 елның язында бер атна Казанда дәвам итәчәк. Нәтиҗәләрне 2021 елның җәендә «Смена» ның җәйге китап фестивалендә һәм Цюрихта 2021 елның көзендә VOLUMES фестивалендә күрергә мөмкин булачак. Әлеге басма китап кибетләрендә сатылачак.
«Турбина»
Балалар шигырьләренә мини-альбом – «Маршак» һәм «Смена»ның уртак проекты
Фестиваль «Турбина» музыкаль проекты өчен мәйданчык булачак, анда инди-музыкантлар, автордаш сыйфатында, балалар шигырьләренә җырлар иҗат итәчәк. «Маршак» һәм «Смена» проектны Казан һәм Самара музыкантлары белән бергә дәвам итәләр. Фестиваль өчен махсус әзерләнгән музыкаль җыентыкта Jerk (Казан), Бабба (Самара), Tyagotenie (Самара) һәм Света Лукьянова (Казан) коллективлары катнаша.
Без дүрт җырдан торган мини-альбомны тәкъдим итәчәкбез, алар нигезендә «Маршак» балалар китап кибете командасы тарафыннан сайлап алынган балалар иҗаты ята. Проектның презентациясен һәм музыкантларның чыгышларын китапханә лекторийларында күрергә мөмкин булачак.
«Тәҗрибә»
Фестивальне өйрәнү
Югары икътисад мәктәбенең Мәдәният тикшеренүләре институты белән берлектә
«Смена», Югары икътисад мәктәбенең мәдәният тикшеренүләре Институты (Виталий Куренной, Светлана Барсукова, Иван Непреенко, Александр Сувалко) белән бергә, казанлыларның уку тәҗрибәсен өйрәнүне оештыра. Китаплар турында кайлардан беләләр һәм нинди принциплар буенча сайлыйлар? Фестивальләрнең бу сайлауга йогынтысы нинди? Китапны электрон формат белән алыштырып буламы һәм бу басманың бәясе күпме булырга тиеш? Тикшеренүләрнең беренчел нәтиҗәләре фестиваль азагында, ә җентекле анализ берничә атнадан билгеле булачак.
Волонтер сыйфатында катнашу өчен безнең сайтта кыска форма тутырырга кирәк.
«Инклюзия һәм төрлелек. Музей тәҗрибәсе»
Мәдәният оешмалары хезмәткәрләре өчен воркшоп
Заманча сәнгать музее «Гараж» музейларның профессиональ берләшмәсе белән тәҗрибә уртаклашуын дәвам итә. «Смена» китап фестивале кысаларында музейның инклюзив программалар бүлеге хезмәткәрләре (Саша Филипповская, Люда Лучкова) «Инклюзия һәм төрлелек. Музей тәҗрибәсе» дигән темага Казанның мәдәният оешмалары хезмәткәрләре өчен белем бирү семинары уздырачак.
Музейны һәркем өчен ничек уңайлы итәргә? Нинди физик, сенсорлы, коммуникатив һәм мәдәни үзенчәлекләрне исәпкә алырга? Мондый инклюзив тирәлекне булдыруның төп инструментлары турында воркшоп кысаларында фикер алышачаклар.
Һәр махсус проект турында тулырак мәгълүмат, катнашучыларның цитаталары һәм вакыйгаларга теркәлү – безнең сайтта.
Кулъязмалар уку лабораториясе
Татарстан Республикасы Милли китапханәсе үз фондларында саклана торган көндәлек-хатирәләрне уку, гамәлдәге графикага күчерү, тәрҗемә итү һәм цифрлаштыру буенча лабораторияләр сериясен башлап җибәрә. Фестиваль кунаклары бу чарада катнаша ала. Лабораториянең төп бурычы – моңарчы бастырып чыгарылмаган көндәлек-хатирәләрләрдән шул вакыттагы вакыйгаларның кулъязмалар авторлары күзаллавындагы тасвирламасын киң контекстта күрсәтеп басмалар туплау һәм әзерләү.
Татарстан Республикасы Милли китапханәсендә «Смена» китап кибетен ачу
Фестиваль ачылган көнне яңа мәйданнарда «Смена» китап кибете эшли башлаячак. Аның хезмәткәрләре басмаларның махсус җыелмасын тәкъдим итәчәк, ул ай саен яңартылачак, шул исәптән, сатып алучылар соравы буенча да. Махсус дизайн һәм рубрикаторлар китап сайлап алуда булышлык итәчәк, ә төгәл сораулар булганда, кибет белгечләре сезгә ярдәм итәчәк.
Чара барышында китап укучыларның китаплар белән танышу-аралашуы төрле форматта – китапханә фондларында, китапханәнең яңа бинасы җирлегендәге китап ярминкәсендә һәм тематик күргәзмәләрдә мөмкин булачак.
Кышкы китап фестивале–2020
12–13 декабрь
Татарстан Республикасы Милли китапханәсенең яңа бинасы
Казан шәһәре, Пушкин ур., 86 нчы йорт
Массакүләм мәгълүмат чаралары мәсьәләсендә җаваплы –
Илнур Шәрәфиев
89600355596
Проектның яңалыклары
Оештыручылар: «Смена» заманча мәдәният үзәге, Татарстан Республикасы Милли китапханәсе, «Җанлы шәһәр» фонды
Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы һәм Казан Мэриясе ярдәме белән
Партнёрлар: «Маршак» проекты (Мәскәү), «Турбина» проекты (Россия), «Гараж» заманча сәнгать музее, Югары икътисад мәктәбенең мәдәният тикшеренүләре институты (Мәскәү), «Мәгърифәтче» премиясе (Россия), Гёте-Институт (Мәскәү)
«MOÑ» театр мәйданчыгы , VOLUMES фестивале (Цюрих), Write Like a Grrrl (Россия), No Kidding Press (Мәскәү), «Альпина Нон-Фикшн» (Мәскәү), Ad Marginem (Мәскәү), «Бумкнига» (Мәскәү) нәшриятлары.